Hoe vind je beleggingsopportuniteiten?

De twee vragen die domineren van zodra iemand hoort wat ik doe zijn:

  1. Wat denk jij van de beurs vandaag?
  2. Hoe vind ik goede aandelen om in te beleggen?

De eerste vraag is de lastigste. Ik voel me dan altijd net als een econoom. Aan de ene kant… , maar aan de andere kant… .

Ik heb geen idee waar de beurs in de toekomst naar toe gaat. Ik weet dat ze vandaag niet goedkoop is, en we zien ook steeds forsere koersdalingen (TomTom, Nyrstar,…) Maar wat is het alternatief? Only time will tell, zeggen de Engelsen dan.

Voor de tweede vraag grijp ik graag terug naar een memo van Howard Marks uit 1994. In deze nota geeft hij zeven ideeën mee om rekening mee te houden op zoek naar aandelen.

1. Geen enkele sector of groep bedrijven op de beurs heeft het geboorterecht om altijd hoge rendementen te halen.

2. Het belangrijkste is niet in wat je investeert, maar wanneer en tegen welke prijs.

Begrijp dit niet verkeerd, hij wil niet zeggen dat je geen onderzoek moet doen, maar wel dat er in essentie geen goede of slechte beleggingen zijn.

Een aandeel van het beste bedrijf kan een slechte belegging zijn als je deze te duur betaalt. En aan de andere kant kan een aandeel van een slecht bedrijf een geweldige belegging zijn als je het maar goedkoop genoeg koopt.

3. De belangrijkste factor in beleggen is niet economie of boekhouding maar psychologie.

Hij vergelijkt beleggen met een populariteitswedstrijd. Het gevaarlijkste is een aandeel te kopen op de piek van zijn populariteit.

Op dat punt zijn alle positieve factoren reeds in de prijs verwerkt en zijn er weinig nieuwe kopers.

Het veiligste is om een aandeel te kopen wanneer niemand deze moet hebben. Met de tijd kan de populariteit van het aandeel, en bijgevolg ook de prijs, enkel maar stijgen.

4. Kortom je kan best beleggen als een contrarian

Een belegging waarvan “iedereen” weet dat deze goedkoop is, is een contradictio in terminis. Als iedereen weet dat het goedkoop is, waarom hebben ze het dan niet gekocht en de prijs opgedreven? En als ze al wel gekocht hebben, hoe komt het dan dat de prijs nog zo laag is?

5. Ga die weddenschap aan die niemand anders wil

Een herhaling van punt drie. Als iedereen hetzelfde aandeel wil, dan wordt het zeer moeilijk voor dat aandeel om aan de verwachtingen te voldoen.

Aan de andere kant, aandelen die niemand wil kan je zo goedkoop kopen dat het makkelijker wordt voor deze aandelen om de verwachtingen in te lossen.

6. Zoals Warren Buffett het heeft gezegd “Met hoe minder zorg anderen hun zaken in orde houden, hoe meer zorg jij aan de jouwe moet besteden” Als anderen angstig zijn, dan moet jij dat niet zijn, maar als ze niet angstig zijn, dan kan jij het beter wel zijn.

De beurs, of beter gezegd de bewegingen op de beurs, worden aangestuurd door angst en hebzucht op eender welk moment.

In tijden dat iedereen angstig is, zijn de prijzen van aandelen zo laag dat je eigenlijk niet heel veel huiswerk moet maken. Goedkoop genoeg kopen en wachten.

Maar in tijden waarin iedereen hebzuchtig is, dan heeft de intelligente belegger (de woorden van Graham en Marks) veel meer werk.

7. De wet van Gresham stelt dat de omloop van “slecht geld” die van “goed geld” verdringt. Dit was zo wanneer papiergeld goud heeft verdrongen en het werkt bij beleggen ook. Slechte beleggers duwen goede er uit.

Wanneer beleggers verschijnen die niet kritisch zijn en alles kopen, dan wordt het moeilijk voor veeleisende beleggers om opportuniteiten te vinden die de verhouding tussen risico en rendement hebben die ze verlangen.
Ze worden als het ware naar de zijlijn gedreven. Veeleisende beleggers moeten van tijd tot tijd inactief kunnen zijn.

Howard Marks wil met deze punten vooral bereiken dat je onafhankelijk denkt.

En voor mij is de leidraad om de populariteit te meten niet de beurskoers op zich, maar wel hoe deze zich verhoudt ten opzichte van de faire waarde. Door daar sterk op te focussen en genoeg veiligheidsmarge te eisen, vermijd je ongelukken.

Het kopen van goede en geweldige bedrijven, wat we uiteraard het liefst doen, zal moeten wachten. Vandaag focussen we dus even op goedkoop.

Gelukkige Verjaardag Warren Buffett

Warren Buffett werd enkele dagen geleden, op 30/8 om precies te zijn, 88 jaar oud.

Hiermee is hij op 5 dagen na 50 jaar ouder als ik. En als ik en ga kijken wat hij 50 jaar geleden deed is het tijd voor mij om een tandje bij te steken.

50 jaar geleden bestuurde hij namelijk al 4 jaar Berkshire Hathaway. Misschien wordt het tijd dat ik mijn Charlie Munger zoek om samen een holding uit de grond te stampen. (Of als er een Warren is die een Charlie zoekt, die rol wil ik ook wel vervullen ? )

Niet dat ik me wil vergelijken met Buffett, dat kan niemand. Maar ik weet wel dat ik 2 zeer belangrijke eigenschappen met hem deel (op gebied van beleggen) namelijk emotionele stabiliteit bij het beleggen en een lange termijnvisie.

Vandaag kan ik enkel maar hopen dat ik ook de leeftijd van 88 mag halen, zo fit en gezond als Buffett vandaag is. Maar beleggen, dat doe ik wel alsof ik dit makkelijk zal halen, en er nog eens 50% kan bijdoen.

Buffett verdiende 99% van zijn rijkdom na zijn 50ste verjaardag, dus dat is al hoopgevend.

Maar waar ik Buffett het meeste voor bewonder is zijn capaciteit om zaken simpel voor te stellen en krachtig te verwoorden, terwijl hij ons wat leert. Zijn verjaardag is een mooie gelegenheid om nog eens enkele uitspraken mee te geven.

  • Vandaag zit iemand in de schaduw omdat iemand heel lang geleden een boom heeft geplant.
  • Wees angstig wanneer anderen gulzig zijn en wees gulzig als anderen angstig zijn.
  • Vraag nooit aan een kapper of je een knipbeurt nodig hebt.
  • Het maakt niet uit hoeveel talent je hebt of hoe hard je werkt, sommige dingen hebben gewoon tijd nodig. Je kan geen baby maken in één maand door 9 vrouwen zwanger te maken. Er zijn geen binnenwegen.

De Intelligente belegger: punt per punt

Onderstaand is een van mijn favoriete stukken uit Benjamin Graham’s The Intelligent Investor wat spijtig genoeg niet in de vertaalde versie, De Intelligente Belegger, is terechtgekomen.

Deze passage stond na het hoofdstuk over de margin of safety en is een stuk dat me de eerste keer dat ik het boek las, echt aantrok (toen was er nog geen vertaling beschikbaar) en het geeft eigenlijk een mooie samenvatting van hoe ik denk over mijn beleggingsaanpak: het methodisch maken van veel verschillende beleggingsbeslissingen die als geheel met de tijd uitstekende resultaten opleveren.

Om het kort samen te vatten, ik sta altijd klaar om de homerun te slagen, dat ene bedrijf waar ik monster winsten op zal maken, maar totdat de juiste bal passeert, blijf ik ondergewaardeerde aandelen kopen waarmee ik de kansen in mijn voordeel opstapel. (om bij baseball te blijven, een van de favoriete analogieën van Warren Buffett , pak ik de honken één per één).

Dat is een strategie die elke belegger kan toepassen, groot of klein.

Hieronder mijn vertaling van de passage waarin Benjamin Graham zichzelf in de derde persoon beschrijft en zijn befaamde GEICO belegging bespreekt.

“We kennen twee partners heel goed die een groot deel van hun leven hebben gespendeerd aan het beheren van hun eigen en andermans geld in Wall Street. Sommige harde ervaringen leerden hen dat het beter was om veilig en voorzichtig te zijn dan te proberen al het geld in de wereld te verdienen. Zij ontwikkelden een eerder unieke aanpak tot beleggen, waar ze goede winstkansen combineerden met gezonde waarden. Ze meden alles wat te duur leek en waren eerder snel met het verkopen van aandelen die waren gestegen naar niveaus waaraan zij deze niet meer aantrekkelijk vonden. Hun portefeuille was goed gediversifieerd, met meer dan honderd verschillende aandelen. Op deze manier deden ze het goed tijdens vele jaren van op en neer bewegingen op de beurs; ze haalden ongeveer 20% per jaar op de verschillende miljoenen kapitaal die ze hadden aanvaard om te beheren, en hun klanten waren tevreden met de resultaten.

In het jaar waarin de eerste editie van dit boek verscheen, werd een opportuniteit aangeboden aan de partners van het fonds om de helft van een groeiend bedrijf te kopen. Voor één of andere reden had deze sector geen aantrekkingskracht voor Wall Street op dat ogenblik, de opportuniteit werd door meerdere belangrijke beurshuizen afgewezen. Maar het duo was onder de indruk van de mogelijkheden van het bedrijf; wat de doorslag gaf voor hen, was dat de prijs gematigd was in verhouding tot de huidige winsten en de waarde van de activa. De partners zetten door met de aankoop, wat in dollars goed was voor ongeveer één-vijfde van hun fonds. Ze raakten nauw verbonden met dit nieuwe zakelijke belang, welke het goed deed.

Het deed het zelfs zo goed dat de prijs van haar aandelen steeg tot meer dan tweehonderd keer de prijs die ze voor hun 50% belang hadden betaald. De stijging van de beurskoers was vele malen groter dan de echte groei in winsten en bijna vanaf het begin leek de beurskoers veel te hoog naar de beleggingsmaatstaven van de partners. Maar omdat zij het bedrijf bekeken als een soort van “familiebedrijf”, bleven ze een substantieel belang aanhouden, ondanks de spectaculaire stijging van de beurskoers. Een groot deel van de beleggers in hun fondsen deed hetzelfde, en ze werden miljonairs dankzij het houden van dit ene bedrijf en de later opgezette dochterbedrijven.

Ironisch genoeg was de totale winst die voortkwam van deze ene belegging veel groter dan de som van alle andere gerealiseerde beleggingswinsten over 20 jaar van hun activiteiten waarbij ze veel werk verrichten in hun specialisatie gebieden met het onderzoeken van bedrijven, eindeloos peinzen en ontelbare individuele beslissingen.

Is er een moraal aan dit verhaal voor de intelligente belegger? Een voor de hand liggende is dat er meerdere verschillende manieren zijn om geld te verdienen (en te behouden) op Wall Street. Een andere, minder voor de hand liggende, conclusie is dat één gelukstreffer, of één uitzonderlijk slimme beslissing – wie kan ze uit elkaar houden?- meer kan opbrengen dan een levenlang van inspanningen. Maar achter het geluk, of de cruciale beslissing, moet er een fundering zijn van voorbereiding en kerndisciplines. Iemand moet voldoende erkend worden zodat deze kansen op zijn deur komen kloppen. Met moet de middelen, het oordeel en de moed hebben om ervan te profiteren.

Dit is een geweldig verhaal van Graham. Al lees ik liever over zijn gedisciplineerde beleggingsaanpak en hoe hij daar geld mee verdiende dan hoe hij een fortuin verdiende met Geico, maar het blijft een geweldig verhaal.

7 quotes van Buffett die je een betere belegger maken

Warren Buffett is voor mij een geweldige leraar geweest als belegger en analist. Hij deelt zijn ideeën en werkwijzen vrij en via zijn jaarlijkse brieven op de website van Berkshire zijn zijn lessen toegankelijk voor iedereen.

Hij is niet alleen de meest gevolgde en vereerde belegger ter wereld, maar met zijn schenking aan het goede doel, ook de vrijgevigste.

Zijn manier van werken heeft hem tot één van de rijkste mensen op aarde gemaakt. Belangrijker is dat hij er van overtuigd is dat deze werkwijze ook de volgende honderd jaar zal werken.

De bijnaam die Warren Buffett kreeg, “The Oracle of Omaha” vind ik nochtans erg vreemd. Want een orakel staat gedefinieerd als iemand die beweert dat hij profetische gaven heeft. Buffett doet net het tegendeel, hij vertrouwt op cijfers, logisch redeneren en mensenkennis.

Hieronder vind je 7 van zijn leerzame oneliners

 

1. Regel nr 1: Verlies geen geld. Regel nr 2: Vergeet nooit regel 1

Geen geld verliezen is waarschijnlijk de simpelste, maar tegelijk ook belangrijkste regel die je moet volgen bij het beleggen in aandelen.

De meeste beleggers gaan steeds op zoek naar aandelen die op korte termijn kunnen stijgen, of die tijdelijke stijging van de beurs, om dan te cashen bij verkoop. Maar volgens Buffett is de enige regel bij het beleggen in aandelen om geen geld te verliezen.

Hoe doe je dat? Hoe kan je dit doen op de beurs waar aandelen dagelijks stijgen en dalen en waar je geen controle over hebt?

Elke belegger verliest wel eens geld. Zelfs Buffett heeft geld verloren. Berkshire Hathaway is daarvan het perfecte voorbeeld. Dit was een verlieslatend textielbedrijf, waarvan hij uiteindelijk de activiteiten met een flink verlies heeft gestopt om deze om te vormen tot zijn holding.

De regel van Buffett om geen geld te verliezen is meer een manier van denken dan een regel. Het is een geheugensteun om niet door sirenenzang te worden gevangen van rendementen die te goed zijn om waar te zijn.

2. Lang geleden leerde Benjamin Graham me dat “de prijs is wat je betaalt, de waarde is wat je krijgt”. Of we praten over sokken of aandelen (sock or stocks), ik hou er van om kwaliteit te kopen als het afgeprijsd is.

Wat Warren Buffett hiermee wil zeggen is dat als je een aandeel koopt, je een stukje van een bedrijf koopt met echte activa (gebouwen, fabrieken, machines, auto’s,…).

De waarde van deze activa verandert niet omdat de beurs vandaag daalt. Zolang de economische fundamenten van het bedrijf stevig zijn, dan verandert de dagelijkse schommeling in de prijs van het aandeel (de beurskoers) niets aan de waarde van wat je bezit.

3. Als een bedrijf het goed doet, volgt het aandeel uiteindelijk

De grootste onderscheidende eigenschap van Buffett zijn beleggingsfilosofie is dat hij duidelijk begrijpt dat een aandeel voor een deel van een bedrijf staat en niet gewoon een papiertje is.

Het idee van een aandeel te kopen zonder het bedrijf te begrijpen – wat het verkoopt, hoe het verkoopt, hoe het is gegroeid, hoe het verder kan groeien, is het winstgevend, hoe kan het zijn marge verbeteren, wie zijn zijn concurrenten – is onaanvaardbaar.

Deze mentaliteit toont het verschil aan tussen een eigenaar van een bedrijf en de eigenaar van een aandeel. Elke belegger moet de mentaliteit hebben van eigenaar.

Een aandeel is geen product op zich om te verhandelen. De wisselende koersen zijn geen betere reflectie van de waarde van het aandeel dan de balans, winsten en cashflows.

Voor Buffett en andere succesvolle beleggers zijn de activiteiten van een aandelenbezitter en de eigenaar van een bedrijf verbonden aan elkaar. Ze moeten op dezelfde manier naar het bedrijf kijken.

Als het bedrijf groeit, dan volgt het aandeel uiteindelijk ook.

4. Ik zoek niet naar hordes van 2 meter om over te springen, maar naar hordes van 20 cm om over te stappen.

Buffett volgt het principe van de “Circle of Competence” of in het Nederlands de Cirkel van Kunde als hij zoekt naar bedrijven waarin hij wil beleggen. Eenvoudig gezegd is je cirkel van kunde dat wat definieert wat je begrijpt over een bedrijf.

Een bedrijf dat je begrijpt valt binnen je cirkel van kunde, en degenen die je niet begrijpt vallen er buiten. Je moet ook geen expert zijn over elk bedrijf of over veel bedrijven. Je moet gewoon de bedrijven binnen je cirkel kunnen waarderen en evalueren.

Buffett zegt “De grootte van de cirkel is niet belangrijk; zijn grenzen kennen, is daarentegen essentieel”

Zoek dus naar eenvoudige bedrijven die je begrijpt (de hordes van 20 cm) in plaats van u zorgen te maken hoe je een complex bedrijf (de hordes van 2 meter) moet begrijpen, want vaak ontdekken we dat veel managers van deze bedrijven ze ook niet helemaal begrijpen.

5. Risico komt van het niet weten wat je doet

De meeste beleggers en hun financiële adviseurs praten over “risico”, maar weinigen begrijpen de term echt. De meesten denken dat het risico ligt in een aandeel dat 20% of meer daalt. Anderen denken dat risico inhoudt dat een aandeel sneller daalt dan de beurs in zijn geheel.

Maar voor Buffett is het risico van bezitten van eender welke belegging enkel het risico op “permanent verlies van kapitaal.”

Zo’n permanent verlies van kapitaal valt voor als het aandeel zakt omdat de onderliggende activiteiten van het bedrijf slechter zijn en dit voor langere tijd, of erger nog voor altijd, zal blijven. Als een bedrijf failliet gaat, of zijn winsten voor altijd in elkaar zakken door concurrerende producten,… Dan is de waarde voor altijd verlaagd.

En beleggers lijden zulke permanente verliezen van kapitaal als ze niet weten wat ze eigenlijk doen met hun spaargeld (zij het door zelf te beleggen of het laten doen, maar niet weten wat er juist mee gebeurt).

Het is belangrijk om weten waar je in stapt, of het bedrijf begrijpt waar je het aandeel van koopt.

6. Je moet geen raketgeleerde zijn. Beleggen is geen spel waar de persoon met het IQ van 160 de persoon met het IQ van 130 verslaat.

Vaak denken de mensen dat je hoger onderwijs moet hebben gevolgd en een financiële opleiding, om succesvol te kunnen beleggen op de beurs. Ze realiseren zich echter niet dat er één groot probleem is met financiële opleidingen.

Financiële opleidingen leiden vaak tot één grote foute veronderstelling – Je begint te denken dat je slimmer bent, dan je werkelijk bent.

Er zijn verschillende studies uitgevoerd in het verleden die hebben ontdekt dat beter opgeleide mensen vaker in beleggingsfraudes trappen dan de gewone man.

Dit is ook wat Buffett wil zeggen. Natuurlijk is enige kennis van financiën en de beurs belangrijk voor je start met beleggen, maar de kennis alleen zal je niet helpen.

Wat je ook nodig hebt is emotionele intelligentie, of de kracht om je eigen emoties te herkennen, beoordelen en controleren ,tijdens het beleggen op de beurs.

7. Als je jezelf in een chronisch lekkende boot bevindt, dan is de energie die je spendeert aan het wisselen van vaartuig waarschijnlijk veel productiever dan de energie die je spendeert aan het dichten van de lekken.

Weet je waarom de meeste beleggers nooit succesvol worden op de beurs en zielige rendementen hebben na al hun jaren van beleggen?

Dat is omdat ze het moeilijk kunnen verteren, of zelfs negeren, dat ze af en toe fout kunnen zitten. En daarom hebben ze dan ook geen plan klaar om met zo’n situaties om te gaan.

Ik ben al actief op de beurs sinds 1999, maar noem mezelf pas een echte belegger sinds 2004. En zelfs na 2004 heb ik regelmatig, en sporadisch zelfs grote, fouten gemaakt. Maar dat is iets wat ik altijd verwacht.

Niemand weet wat de toekomst brengt. Zeker niet op de beurs. Waarom dan doen alsof?

Als je verwacht van fouten te maken, dan is het makkelijker om plannen te maken en het risico te beheren.

Als belegger is het belangrijk om een gezonde nederigheid te hebben over je aandelenselectie. Als je een aandeel koopt, hou er dan rekening mee dat je fout kan zitten. De kans dat een aandeel je verlies oplevert is reëel.

En als een aandeel onder het niveau zakt waar je je goed bij voelt, voel je dan goed bij het zeggen “Dit aandeel was geen succes. Ik neem mijn verlies en zoek naar het volgende”

Probeer geen lekkende boot te herstellen. Ga er uit voor je er in verdrinkt.

De beste van Buffett?

Deze quotes bevatten uiteraard niet alle wijsheid die Buffett op ons heeft losgelaten. Dat kan niet in enkele oneliners worden samengevat.

Dit zijn de 7 die mij vandaag het meest aanspraken. Als je meer wil leren over Buffett, dan raad ik aan om zijn brieven aan de aandeelhouders te lezen. U kan deze gratis vinden op de website van Berkshire Hathaway

Ik heb er in elk geval veel van geleerd.

 

Verlies geen geld

Vandaag wil ik even inzoomen op één van de meest gebruikte quote’s van Warren Buffett

“Regel nr 1: Verlies geen geld
Regel nr 2: Vergeet regel 1 nooit”

Buffett is één van de rijkste mensen op aarde en waarschijnlijk de beste belegger ooit. Voor mij is hij belangrijk voor de schat van informatie over beleggen die hij gedurende meer dan 55 jaar heeft neergeschreven en heeft gedeeld via interviews. Hieronder één van de vele verhalen.

Toen Warren nog een Warrentje was (11 jaar oud), kocht hij drie aandelen van Cities Service Preferred voor zichzelf en zijn zus Doris. De aandelen kosten toen $38,25 per stuk. Kort na de aankoop crashten de aandelen met bijna 30% tot $27 per stuk.

Elke dag, op weg naar school, wreef Doris het goed in bij Warren dat haar aandeel aan het dalen was. De elf jaar oude Warren voelde zich vreselijk schuldig.

Het verlies bleek uiteindelijk maar tijdelijk (en op papier) want de aandelen herstelden naar $40, maar Warren noemt deze gebeurtenis nog steeds één van de belangrijkste in zijn leven.

Een van de lessen die Cities Service hem geleerd heeft is dat als hij een fout maakt met andermans geld, de kans groot is dat iemand boos op hem zal worden. Hij wilde dan ook die verantwoordelijkheid niet tot hij zeker was dat hij succes zou hebben.

Buffett leerde zijn les toen hij nog maar 11 was. Ik kan zijn gedachten als schrijver van SMART Capital ook 100% volgen. Met andermans geld ben je nog voorzichtiger.

Dit blijkt in de huidige financiële wereld vaak niet zo te zijn. Er zijn spijtig genoeg ook heel wat adviseurs en fondsbeheerders die het geld van anderen als “speelgeld” zien.

Buffett staat daar recht tegenover en aanschouwt andermans geld net als dat van zichzelf en is daarom altijd conservatief gebleven in zijn aanpak. Beleggen is een marathon en geen sprint en als je geld begint te verliezen haal je nooit de finish.

Naast dat ik ook een emotionele aversie heb tegen het verliezen van geld (van mezelf of anderen) is er ook een sterk rekenkundige logica die we steeds voor ogen moeten houden.

Als je op een aandeel 50% verliest moet het aandeel verdubbelen voor je je geld terug hebt. Dat is een behoorlijke put die gevuld moet worden. Kijk dus extra uit.

Voor de volledigheid geef ik even de tabel mee van welk percentage je aandeel moet stijgen na een verlies.

Bij Verlies van: Moet je xx/ stijgen tot break even
10% 11,1%
20% 25%
30% 42,86%
40% 66,67%
50% 100%
60% 150%
70% 233,33%
80% 400%
90% 900%

 

Een daling van 100% kan je nooit meer goedmaken! Denk dus niet te snel, ach het verlies is al zo groot, ik laat deze zitten. Recupereer, zelfs de kleine bedragen, beter laat dan nooit!

Net zoals iedereen weet dat je om te winnen bij beleggen laag moet kopen en hoog moet verkopen, maar dit vaak omgekeerd doen, heeft ook niemand de intentie om geld te verliezen.

Mensen zijn van nature zelfs zeer risico avers. Maar te vaak worden we gestuurd door onze vooroordelen en emoties, waardoor hetgeen wat we doen uiteindelijk haaks staat op onze intenties.

Kortom vergeet nooit de regels van Warren Buffett, en als je toch op een verlies komt te staan dat permanent lijkt, zorg dan dat je op tijd je verlies neemt, want het wordt alleen maar moeilijker om je verlies terug goed te maken.

De Templeton Methode

Verhaal John Templeton

John Marks Templeton was een uitzonderlijk man, filantroop en waardebelegger. Hier gaat de aandacht uit naar dit laatste, meer bepaald naar een actie die John Templeton uitvoerde aan het begin van zijn carrière.

Aan de vooravond van de Tweede Wereldoorlog leende Templeton $10.000 dollar van zijn toenmalige werkgever, met dat geld kocht hij voor honderd dollar aandelen van alle bedrijven op de Amerikaanse beurs (104 verschillende) die onder $1 noteerden. 34 van deze aandelen hadden reeds het faillissement aangevraagd. Uiteindelijk werden slechts 4 aandelen compleet waardeloos. Gemiddeld werden de aandelen op 4 jaar tijd 4 keer meer waard.

Principes van Templeton

Hieronder vindt U de beleggingsprincipes die Templeton gebruikte bij latere selecties van aandelen.

  1. Beleg voor een reëel rendement: beleggen doe je om een maximaal rendement te behalen na inflatie en belastingen. Je mag deze 2 niet uit het oog verliezen.
  2. Beleg met een open geest: Probeer flexibel, onbevooroordeeld en sceptisch te blijven. Wordt niet verliefd op een aandeel. De sterren van vandaag zijn de kneusjes van morgen en andersom.
  3. Volg de massa niet: Als U hetzelfde belegt als alle anderen zal U ook hetzelfde resultaat behalen. Uitzonderlijke resultaten zijn enkel mogelijk door tegen de stroom in te roeien. Kopen wanneer anderen verkopen en verkopen wanneer anderen kopen, vereist de grootst mogelijke zelfbeheersing en levert de grootst mogelijke beloning op.
  4. Ga niet mee in de trend: Wanneer een specifieke beleggingsmethode populair is, schakel dan over naar één die minder populair is. Teveel mensen die dezelfde methode volgen leveren automatisch een gemiddeld rendement op.
  5. Alles is in beweging: Alle bewegingen op de beurs zijn tijdelijk, zowel beren als stierenmarkten. Alles zit in economische cycli. Populariteit van één aandeel of sector zal altijd tijdelijk blijken.
  6. Leer van uw fouten. “Ditmaal is het anders” is de gevaarlijkste uitspraak op de beurs.
  7. Koop in tijden van pessimisme. Koop van pessimisten, verkoop aan optimisten.
  8. Diversifier: Iedereen maakt fouten. Een belegger die denkt alle antwoorden te weten, heeft de vragen niet begrepen. Daarom is het belangrijk om te spreiden, zowel over verschillende aandelen, landen en sectoren.

Met deze laatste ben ik het niet volledig eens. Uiteraard mag je niet alles op 1 paard verwedden, maar een te grote diversificatie houdt evenveel gevaren in. Niet weten in wat je belegt is gevaarlijker dan te weinig diversifiëren. Bovendien is het wereldwijd spreiden soms ook niet meer nodig, vaak zullen de onderliggende bedrijven deze spreiding voor U doen.

Templeton was een contrarian

Templeton was een contrarian, iemand die tegen de stroom oproeit. Hij koopt wanneer niemand anders de aandelen nog wil.

Voorbeelden van contraire beleggingen van Templeton zijn zijn beleggingen in Duitsland in de jaren '50, in Japan in begin jaren '60 en Peru in de jaren '80.

Templeton leek ook minder op zoek naar de goede bedrijven tussen de goedkope bedrijven, verder is hij ook meer macro economisch georiënteerd, in plaats van meer naar individuele aandelen te kijken zoals klassieke waarde beleggers. Dat verklaart ook waarom hij zijn portefeuille meer spreidt dan andere value beleggers.

Beleggen in centjes aandelen

Het is niet altijd zo dat aandelen die minder dan €3 kosten ook goedkope aandelen zijn, integendeel. In veel gevallen noteren de aandelen terecht tegen zeer lage koersen.

Maar er zijn gevallen waarbij deze lage koers niet, of niet meer terecht is. Waarom vinden we hier dan goede opportuniteiten? Dit is omdat een nominaal verschil van bijvoorbeeld €0,05 procentueel gezien veel zwaarder doorweegt.

Een aandeel van €10 dat €0,05 stijgt, kent een procentuele stijging van 0,5%.
Een aandeel van €1 dat €0,05 stijgt, kent een procentuele stijging van 5%

Dit is geen beleggingsmethode om uw volledige portefeuille mee op te bouwen. Dit kan wel een manier zijn om beleggen leuk te houden, eventueel verborgen pareltjes te ontdekken, en wat peper toe te voegen aan uw bestaande portefeuille.

Ook tussen deze bedrijven vind ik voor SMART Capital wel eens een interessante kandidaat. Bij SMART Capital krijgt u ook één maal per jaar het SMART Pennies rapport welke de meest beloftevolle Pennystocks selecteert.

 

 

Warren Buffett’s brief aan aandeelhouders 2011

Als value investor kijk ik, net zoals vele anderen jaarlijks uit naar de publicatie van de brief die Warren Buffett schrijft aan de aandeelhouders van Berkshire Hathaway.

Elk jaar staan er verschillende wijsheden in. Soms herhalingen, soms ook nieuwe one-liners die ineens alles omvatten.
Hoe dan ook, elk jaar is het een moment van bezinning. Na het lezen van de brief, even het eigen jaar overlopen, je eigen fouten te herkennen,…

Uiteraard interesseert ons de visie die Buffett heeft op de toekomst ook heel erg. Niet alleen is hij een man met jarenlange ervaring, hij is ook niet voor niets de rijkste belegger ter wereld.
Hieronder kan U een samenvatting vinden van wat ik de belangrijkste punten vond in de brief van het voorbije jaar.

Fouten (h)erkennen

Een jaarlijks wederkerend onderwerp in de brief is dat Buffett zijn fouten uit het verleden erkend. Ook dit jaar maakte hij de vermelding dat hij slechte investeringen heeft gemaakt door enerzijds slechte inschattingen van het competitief voordeel van een bedrijf, of anderzijds door een slechte inschatting van de industrie.

In zijn woorden: “Ik probeer 10 of 20 jaar in de toekomst te kijken bij de aankoop van een bedrijf, maar soms was mijn gezichtsvermogen slecht”

Jaarlijkse winstcijfers zijn niet belangrijk.

Hij zegt om niet te vertrouwen op de jaarcijfers van bedrijven, en zeker niet te concentreren op de winstcijfers, want deze kunnen makkelijk worden verfraaid. Onderzoek en focus U op bredere financiële cijfers.
Het is uiteraard gemakkelijk voor bedrijven om winstcijfers aan te passen. Zo kan men bijvoorbeeld vastgoed opwaarderen en zo winst bijschrijven.
Het omgekeerde zien we echter ook veel gebeuren. Bedrijven durven in een slecht jaar nog enkele extra afschrijvingen of waardeverminderingen opnemen (zaken die men normaal over meerdere jaren zou spreiden), om zo de pad vrij te maken voor goede cijfers in de daaropvolgende jaren.

Wat is dan wel belangrijk?

Naast stellen wat niet belangrijk is, zegt Buffett ons ook wat dan wel belangrijk is.
Belangrijk voor Buffett is de strategie die gebruikt is om tot winst te komen. Zo kan een bedrijf een lage winst publiceren naar aanleiding van kosten die gemaakt zijn, maar de winst pas later komt. Als voorbeeld is de reclame die ze gemaakt hebben om klanten te krijgen voor de verzekeringen. De kost van de reclame is nu, waardoor de opbrengst van de klant dit jaar nul kan zijn. Volgend jaar dienen echter die kosten niet opnieuw gemaakt te worden voor diezelfde klant, en hebben ze de volledige marge.
Verder duidt hij het belang aan van de vrije cashflow, het verschil tussen wat binnenkomt en buiten gaat is veel belangrijker dan de winstcijfers.

Een voorbeeld van dat strategie belangrijk is, geeft Warren Buffett bij de bespreking van de verzekeringen. Voor het verkopen van verzekeringen zijn 4 zaken belangrijk. De eerste 3 passen ze allemaal toe, maar de 4de regel wordt wel eens vergeten.
Regel 4: Als het geen winst oplevert moet je de deal niet maken.
Er wordt veel gedaan enkel en alleen om omzet te krijgen. Veel leveranciers, klanten en zelfs aandeelhouders vinden een grote of groeiende omzet belangrijk. Wat er verdiend wordt is van ondergeschikt belang. Dit is niet alleen zo in verzekeringen.

Over CEO's en beheerders/ beleggers

Buffett zegt dat het makkelijk is om een fondsbeheerder te vinden met een goede trackrecord over de laatste jaren. Belangrijker is hoe hij deze heeft bereikt en hoe hij omgaat met risico. Ook hoe hij risico bekijkt is van belang. (Buffett is duidelijk geen voorstander van risico te bekijken met bèta. Bèta meet eigenlijk de volatiliteit van een aandeel ten opzichte van de markt, hoewel volatiliteit en risico vaak hand in hand gaan, is het verkeerd om deze als gelijk te beschouwen.) Als laatste vindt Buffett het belangrijk hoe de fondsbeheerder anticipeert op toekomstige economische situaties, niet zijn kennis van het verleden.

Over CEO's zegt hij het volgende:

  • Het is belangrijk om duidelijke op voorhand gestelde doelen te hebben, anders wordt de pijl van performantie vaak eerst geschoten, en daarna een roos getekend rond de pijl.
  • Wat een CEO doet met ingehouden winst is belangrijk, de ene maakt van één stuk van € 1 twee € 1 stukken. De andere maakt van één stuk van € 1 twee stukken van € 0,50 of nog erger, maar 1 stuk van € 0,50.
  • CEO's moeten het geld van de aandeelhouders behandelen alsof het dat van hun zelf is. (= op de kosten letten)

Tijd, samengestelde intrest en dividend

Ook de kracht van tijd en dividenden is een vaker voorkomend aspect in de brieven.
Tussen al het traden, laag kopen en hoog verkopen wordt vaak de simpele manier om gewoon een aandeel dat een mooi dividend uitkeert te kopen en dit te houden, vergeten. Buffett gebruikt het voorbeeld van Coca Cola. Wanneer ze dit in 1995 kochten leverde dit 88 miljoen dividend op. In 2011 verwacht hij dat ze 376 miljoen zullen ontvangen. Binnen 10 jaar denkt hij dat dit het dubbele zal zijn, ofwel in 1 jaar evenveel dan ze er in 1995 voor betaald hebben.Buffett ziet maar 3 redenen om geld te lenen. Een lening om je studies te betalen, je eerste auto en je huis. Alle andere leningen zou men beter laten. Hij gaat ook iets dieper in op beleggen met geleend geld.
“Beleggen met een hefboom werkt verslavend” zegt Buffett, “weinig mensen keren daarna terug naar een meer conservatieve methode. Zoals we allemaal geleerd hebben in de lagere school, en sommige opnieuw in 2008, is elke reeks van positieve cijfers, hoe hoog deze cijfers ook zijn, vermenigvuldigd met 0 is dit steeds 0. De geschiedenis leert ons dat een hefboom heel vaak nullen aflevert, zelfs wanneer deze hefboom gebruikt wordt door heel slimme mensen” ( Long Term Capital Management is een perfect voorbeeld)

Het hebben van een cash reserve vind Warren Buffett ook zeer belangrijk. Als je volledig in de markt zit kan je geen opportuniteiten kopen wanneer deze zich voordoen zoals bijvoorbeeld in 2008. Zeker als je leeft van je investeringen is het belangrijk dat je deze cash kan aanspreken wanneer de beurs laag staat. Het is dan zeer belangrijk om geen aandelen te goedkoop te moeten verkopen, om je brood te kunnen betalen.
Cash geld is een manier om voorbereid te zijn op de toekomst, wat deze ook mag brengen.

Positief over de Amerikaanse markt

Als laatste punt onthoud ik dat Buffett positief is gestemd over de Amerikaanse markt. Hij ziet een herstel van de huizenmarkt in de VS. Een herstel van de huizenmarkt zal ook direct een invloed hebben op de economie. Hij is zoals steeds zeer pro-Amerikaans. Volgende statements heb ik onthouden, omdat ik ook geloof dat dit iets is wat Amerika voor heeft op Europa.

  • Geld zal altijd stromen naar opportuniteiten, en daarvan is er een overvloed in Amerika.
  • Het menselijk potentieel is ver van uitgeput, en het Amerikaanse systeem ( een systeem dat zijn deugd heeft bewezen over de voorbije 200 jaar) om dit potentieel te ontketenen is springlevend.

Maar zoals steeds is het belangrijker om te kijken naar wat ze doen, dan luisteren naar wat ze zeggen. Ik zal dan ook in het oog houden of Buffett zijn grote aankoop dit jaar kan doen.